Column: Hoe meer haakjes, hoe meer jassen!

Bij mij thuis is het vaak een rommeltje, vooral in de gang. Jassen hangen op de trap, twee op 1 haakje en als een van de kinderen ook nog zijn/haar sportspullen wil ophangen, hebben we helemaal een haakjesprobleem. Het haakjesprobleem in mijn gang is te vergelijken met de neuronverbindingen in uw hersenen. Hoe meer haakjes, hoe meer verbindingen er gemaakt kunnen worden, hoe beter u kunt leren en bijblijven, 'hoe meer jassen u kunt ophangen'. De sportjas, de zomerjas etc. Uit wetenschappelijk onderzoek komt vooral naar voren dat taal de kapstok is waar de haakjes ingedraaid worden. Heb je die kapstok al niet dan wordt het helemaal lastig om de eigen en maatschappelijke ontwikkeling bij te houden. Taal moet dus, ook van hersenwetenschappers.

Ons brein krijgt zo'n 50.000 prikkels per seconde waarvan er 2.000 binnenkomen en vechten om een plek aan een haakje. Hoe meer wegen er zijn naar een haakje, hoe meer verbindingen er zijn, hoe meer er in ons geheugen op wordt genomen. We kunnen dit proces wel een beetje beïnvloeden door voorwaarden voor ons brein te creëren waardoor we openstaan voor nieuwe dingen leren. Eén van de voorwaarden is dat ons brein een veilige omgeving nodig heeft om open te staan voor nieuwe dingen en ook emoties spelen een rol bij leren. Zijn we bang om te falen, dan gaat daar als eerste onze aandacht naar uit en niet naar nieuwe dingen leren. Het kost dus nog wel wat moeite om een paar duizend prikkels door te laten.

Wij opleiders hebben daar wel wat op gevonden: we verleiden mensen door ze te laten lezen, ze iets te laten zien, te laten proeven, beleven en ze iets te laten horen. Kortom, we willen alle zintuigen prikkelen en taal is daarbij vaak een middel. Hoe meer zintuigen we gebruiken, hoe beter de verbindingen in onze hersenen.

U begrijpt vast wel waar de registers opengaan als we taal kunnen inzetten. Letterlijk smaakt dat naar meer. Hoeveel meer haakjes ontstaan er niet als we kunnen lezen, schrijven en ook op deze manier onze zintuigen aan kunnen wenden om nieuwe dingen te leren en te onthouden? De wereld gaat open en wordt geordend. Voortaan geen moeite meer met geschiedenis want u pakt gewoon een boek, u surft op internet om uw vakantiebestemming te bekijken en zoekt alles wat u niet weet op Wikipedia op. Want niet alleen de boekenwereld wordt ontsloten door taal maar ook de digitale wereld is taal, taal, taal. En heeft u de smaak eenmaal te pakken dan hangt er straks naast die winterjas ook een sportjack want doordat u de kapstok taal bezit, kunt u ook meer haakjes maken waaraan u kennis hangt. Dat noemen de hersenwetenschappers dan de plasticiteit van de hersenen. Deze hersenactiviteiten gaan overigens nog tot op zeer hoge leeftijd door. U bent dus nooit te oud om te beginnen met leren.

Overigens zal het bij mij in de gang wel een rommeltje blijven, dat komt door de puberhersenen in mijn huis... weer een heel andere breinuitdaging.

Ria van Dinteren

Ria van Dinteren

Lees meer over Ria van Dinteren.